Lễ trao giải Oscar 2010 diễn ra dường như chỉ để vinh danh bộ phim The hurt locker (Nơi chứa di vật liệt sĩ) với 6 giải Oscar, trong đó có hai giải quan trọng nhất: Đạo diễn xuất sắc nhất và Phim hay nhất. Người ta đã dự đoán một cuộc đua “song mã” nhưng không ngờ Thế thân (Avatar) – bộ phim “kì quan” của thời đại lại “ôm hận” khi chỉ chiến thắng ở ba giải phụ.

Giản dị và hài hước

Kathryn Bigelow thắng lớn tại Oscar 2010.

Oscar 2010 không phải là lần đầu tiên khán giả Việt Nam được xem trực tiếp lễ trao giải Oscar nhưng lại là lần đầu tiên được xem từ đầu đến cuối một lễ trao giải trọn vẹn. Đầu tiên, là lễ đón tiếp các minh tinh và quan khách trên thảm đỏ. Điều đáng chú ý nhất, dĩ nhiên là trang phục các ngôi sao. Năm nay, không có bộ trang phục nào quá phản cảm hoặc lập dị, đa phần các sao đều chọn những bộ đồ đơn giản nhưng không kém phần sang trọng.

Lễ trao giải Oscar luôn được xem là hoạt động của giới thượng lưu với sự xa hoa, lộng lẫy của các tiết mục biểu diễn. Nhưng Oscar 2010 có thể gói gọn trong từ giản dị. Có lẽ khi mà các vụ động đất mới xảy ra ở Chile, Haiti và cộng thêm những khó khăn kinh tế khiến Oscar trở nên giản dị hơn nhằm gián tiếp chia sẻ với những bất hạnh của người khác.

Vẫn như lệ thường, mở màn là một tiết mục mang phong cách nhạc kịch Broadway nhưng không quá rườm rà như màn mở đầu năm ngoái của nam diễn viên Australia, Hugh Jackman. Giữa buổi trao giải, ca sĩ James Taylor vừa đánh đàn guitar vừa hát ca khúc In my life (Trong đời tôi) để tưởng nhớ những nghệ sĩ liên quan đến điện ảnh qua đời trong năm vừa rồi như Patrick Swayze (diễn viên chính trong phim Oan hồn), vua nhạc pop Michael Jackson…

Năm nay, có tới hai người dẫn chương trình là hai diễn viên hài Steve Martin và Alec Baldwin. Ngay sau khi xuất hiên, họ đã khiến cho khán phòng nhà hát Kodak (Mỹ) không lúc nào ngớt tiếng cười khi trêu chọc các diễn viên Hollywoofd như “nói mát” nữ diễn viên gạo cội Meryl Streep – người được đề cử Oscar nhiều nhất (16 lần) nhưng chỉ hai lần giành thắng lợi.

Sự hài hước còn được đẩy cao khi những cuộn băng ngoài lề được công chiếu nhất là đoạn băng về năm bộ phim hoạt hình đề cử khi mà các nhân vật được phỏng vấn cảm xúc khi đi được đề cử giải Oscar. Nhưng tiêu điểm của sự “vui vẻ” của Oscar năm nay thuộc về danh hài Ben Stiller đã hoá trang thành người Navi trong bộ phim Thế thân khi lên trao giải cho hóa trang xuất sắc nhất. Anh loay hoay với cái đuôi biết cử động khiến cho cả người phiên dịch tiếng Việt cũng không nín được cười.

Điều cuối cùng, là năm nay Đài PTTH Hà Nội đã tổ chức việc phiên dịch rất tốt. Ngoài một phiên dịch từ bộ ngoại giao thì hai người còn lại là Dương Thùy Linh và Nguyễn Thanh Tùng (BTV Đài TH VTC) – vốn đã có kinh nghiệm phiên dịch Miss World 2010 đã hoàn thành tốt công việc với khả năng ngoại ngữ và kiến thức điện ảnh vững chắc. 

Đề cao tính nhân văn và “thời sự”- tiêu điểm

 Trước khi lễ trao giải diễn ra, người ta đã dự đoán Oscar năm nay là “cuộc chiến” của cặp vợ chồng đã li dị là James Cameron (phim Thế thân) và Kathryn Bigelow (Phim Nơi chứa di vật liệt sĩ). Ở hai giải tiền Oscar có hai kết quả trái ngược, giải Quả cầu vàng – nơi mà Thế thân đã thắng lớn với hai giải thưởng quan trọng nhất là Đạo diễn xuất sắc nhất và Phim hay nhất; ngược lại, ở giải BAFTA (giải của Viện Hàn lâm Nghệ thuật điện ảnh và Truyền hình Anh quốc), Thế thân đã thua “lấm lưng trắng bụng”. Tài năng của nữ đạo diễn này khiến nhiều người nói đùa: cuộc hôn nhân của họ tan vỡ có lẽ do bà giỏi hơn ông! Và ở giải Oscar, phần thắng đã thuộc về Nơi chứa di vật liệt sĩ, không những vậy phim còn giành thêm 4 giải Oscar, hơn phim Thế thân hai tượng vàng. Tóm lại, bà đã thắng ông!

 Qua lễ trao giải lần này có thể thấy, 6.000 thành viên bỏ phiếu vẫn đề cao tính nhân văn và thời sự là tiêu chí hàng đầu cho bộ phim đoạt giải chính. Từ trước đến nay, hầu hết các bộ phim muốn giành giải Oscar phải làm nổi lên tính nhân văn bởi đó là “gu” phim của người Mỹ. Người Mỹ ưa thích kết thúc phim khi mà các đức tính tốt đẹp nói chung của con người được đề cao. Sở dĩ Nơi chứa di vật liệt sĩ bởi đây là bộ phim được đánh giá là “kiệt tác dòng phim chiến tranh” ngang hàng với những bộ phim về chiến tranh Việt Nam của Oliver Stone như Trung đội, Sinh ngày 4- 7 hay những bộ phim về chiến tranh thế giới thứ hai như Giải cứu binh nhì Ryan, Bản danh sách của Schindler… Câu chuyện ba người lính Mỹ chuyên đi gỡ mìn tại chiến trường Iraq cho ta thấy nỗi buồn chiến tranh khi mà sự sống và cái chết cách nhau trong gang tấc và mối quan hệ oái ăm của con người (đồng đội, lính Mỹ và người Iraq) khác nhau về tính cách, chủng tộc… khiến bộ phim nhận được sự đồng cảm lớn.

 Thất bại của Thế thân ở các hạng mục lớn bề ngoài tưởng là đáng tiếc nhưng xét kĩ thì hoàn toàn không khó hiểu. Thế thân cũng giống như các phim dựa nhiều vào kĩ xảo điện ảnh chủ yếu nhằm “phô” công nghệ làm phim. Vì thế các yếu tố khác như kịch bản không phải là điểm mạnh, thông thường kịch bản những bộ phim này phải thực sự dễ hiểu; diễn xuất của diễn viên cũng không thể “xuất thần” bởi sự quy định kịch bản đã khá chặt, chứ không phải các nhà phê bình phim lẫn hội đồng bình chọn giải Oscar không hiểu rõ công nghệ làm phim hình ảnh tạo từ máy tính. Tuy không thành công về giải thưởng nhưng Thế thân đã trở thành bộ phim có doanh thu lớn nhất và mang về cho đạo diễn James Cameron vinh quang với tư cách là người mở ra con đường mới về công nghệ điện ảnh. Đó mới là chiến thắng đích thực của Thế thân.

 Ngoài tính nhân văn, người Mỹ cũng chuộng những bộ phim có tính “thời sự” cao vì tính thực dụng luôn xem nghệ thuật gắn với đời sống đương đại. Vì thế, các nhà làm phim luôn khôn ngoan lựa chọn những đề tài gắn với thời sự nước Mỹ và thế giới nhằm tạo lợi thế cho cuộc đua giành tượng vàng. Ví như, giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất thuộc về Jeff Bridges trong phim Trái tim cuồng dại (The crazy heart). Câu chuyện về một nhạc sĩ đồng quê thất bại trong sự nghiệp, ly hôn bốn lần nhưng ông không tuyệt vọng mà vẫn tiếp tục sống và hát. Giữ vững niềm tin để vượt qua khó khăn là điều các nhà làm phim muốn nhấn mạnh trong khung cảnh cả thế giới vẫn đang tìm cách thoát khỏi ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Đó cũng là thông điệp mà Oscar 2010 muốn gửi ra thế giới thông qua điện ảnh.

QĐND